ZYMK » Słôwk Krause

Dar slëbny

Mark — Sun, 08 Jul 2007 13:58:56 +0000

Na pòczątkù XIII wiekù, w czasach panowaniô pierszëch chrzescyjańsczich panôrzów, terenã dzysészégò pùcczégò kréza rządzëł ksyżëc Barnim. Béł to baro òdwôżny ë prawi wòjôrz. Kòchôł òn nad żëcé swòją jedinczą córeczkã Mariankã ë téż przirodã w ji czëstim, nieskalónym sztôłce. Delektowôł sã złocëstim widã malowónëch grądeczków, krëjamną głãbòczëzną kaszëbsczich jezorów ë majestatną mòcą bògatëch w dzëwiznã lasów.
Rôz na miesąc wëbiérôł sã ze swòjima drëchama na jachtã. Òdbëwało to sã wiedno zgódno z rëchli ùmëslóną turą ë na ùmówiony czas. Jednak tegò dnia, dzëczëzna bëła apartno słëchawô ë chùtkô. Barnim ë jegò kòmpanijô pò całodniowi gòni zadostelë sã w kùńcu na krôj niewiôldżégò jezora. Widzënk béł tak ùroczny, że ùmãczony galopòwaniém Barnim ùdbôł sã tu òstac na noc. W dôlëznie ùzdrzôł òn malëchné, rëbacczé chôtczi, sécë rozwiészoné na leszczënowëch pôlëkach ë grónkò rozesmiónëch dzôtków. Pòmëslôł so wnenczas, że to je mést nôpësznészi kącëk na ti zemi. Ùdbôł òn so wëbùdowac tu dwór, kùzniã ë browarniã. Ùcécha bëła tim wikszô, że jegò ùkòchónô córeczka Marianka mia sã żenic. Tej chùtkò ùmëslôł tã wies òfiarowac młodi pôrze jakno slëbny darënk. Nadto dôł jima apartné prawò nadac miono dlô ti wiosczi.
Pò wieselim Marianka ë ji chłop Radosłôw ze Strëdżi długò sã namëszlalë jaczé bë nadac miono. Na òstatkù zgódno rozsądzëlë, że czej wies bëła jich darã slëbnym, tej niech sã zwie Darslëbny. Ë tak sã stało.
Wies sã rozwijała ë zmieniała. Jezoro przez tektonową rësznotã zemi zdżinãło na głãbòkòsc òsmedzesąt métrów. Lëdze żebë przeżëc, mùszelë przez to òbrôbiac pòla ë trzëmac chòwã. Miono ti wsë téż sã zmianiało. W XVI wiekù bëło to Darsolube, pózni Darżlëbie, aż w kùńcu òstało jakò Darzlëbie.
Minãło wiele lat òd slëbù Marianczi a wies pò dzys dzéń je piãknô ë krëjamnô. Lëdze, chtërny pierszi rôz widzą Darzlëbie gôdają, że to baro dzywnô wies.

Słôwk Krause

Nasza Bëka

Mark — Sun, 08 Jul 2007 13:58:21 +0000

Mój tatk béł gajowim ë lubòtnikã przirodë. Òd dzecka kòchôł wszëtczé zwiérzątka ë czãsto pòmôgôł jima w nieszczescym. Zôs òne na swój cëdowny ôrt dzãkòwałë jemù za dbałosc ë miłotã. Jednégò pòrénka, czej jeséń calëchno rozpanoszëła sã na naszim gbùrstwie, na dwiérze zaklepôł krëjamny gòsc. Czej tatk òtemknął ne dwiérze ùzdrzôł kòl swòjëch nóg malëchną, zmiarzłą, dzëwą gãs. Bëła nieszczestlëwô ë przestraszonô. Wszëtczé ji drëszczi ju dôwno òdlecałë do cepłëch krajów. Le nasza gąska miała złómóné skrzidełkò, przez to mùszała szëkac so jaką schòwã. Zblëża sã doch mroznô zëma. Mój tatk chùtkò òbwinął ji skaleczoné skrzidełkò, nakôrmił ë przëszëkòwôł dlô gąsczi królewską legã w naszim chléwie.
Nasza Bëka, bò taczé dosta miono, chùtkò sã z nama zdrëszëła. Czej òna kąsk wëskrzëpła, zarôzkù czurpa so szpacérą pò naszi òbéńdze, lôta nad naszima głowama ë drawò warcëwa do swòjégò chléwa.
Aż w kùńcu nastôł zymk. Dzëwé gąsczi znowa zaczãłë przëlatëwac na nasze pòla ë lasë. Mój tatk ju wiedzôł, że przëszedł czas rozestac sã z naszą Bëką. Mielë më jednak tã nôdzejã, że czedës nas òdwiedzy.
Zdżinãła tak chùtkò ë cëchò jak sã zjawiła. Le blós nënka gôda, że widza ją midzë jinyma gąskama. Dlô nas wôżné bëło to, że nasza Bëka je terô szczestlëwô.
Minął zymk, gòrącé lato, aż znôw przëszła mòkrô jeséń. Na niebie da sã widzec rédżi dzëwëch gãsów ë trulôczów. Tatk wnenczas tak smùtno rzekł: – Ò, tam gwësno lecy nasza Bëka ze swòją…. I nie skùńcził, bò w nym, pòczestnym krokã prosto do chléwa przeszlë sã wedle nas… nasza Bëka z paradnym gãsorã ë dzesãc, biôłëch, ùcesznëch gąsątków.

Słôwk Krause

Wiérztë

Mark — Sun, 08 Jul 2007 13:57:45 +0000

W żdaniém

Zazdrzóny w niedosygłé mòrze
Nadchòdnëch dniów ùprzélnëch,
Rozwijóm zawitrzné zorze
Z widë nocą òdzartëch.

Z pòspiéwny strëdżi zdarzeń
Westrzód rëkù tonącëch sprôw,
Wëłôwióm òkrëszczi rojeń
Ë skłôdóm je na piersach trôw

Jednym tkniãcã je òżëwióm,
Bë zafarwic łzë wspòminkã.
W kùńcu stojisz zjôwą, céniã
Corôz pëszni òbrôz zmieniôsz.

…
Czas jak strëga rwistô płënie.
Kòżdô mësla z drodżi zbiérô.
Naje żëczbë nié zrozmieje
Ani przedtém, ani terô…

’86

Na cëché dnie

Ùrznistô wało słów wëpragłich
Nie zgardzë mòjich łez strëgą.
Rozskacë w sercu łisk warcëwaniô
Ë rozpôl w mie skrã ùsmiéwkù.

Nié chòwôj pòd maską czasë
Rëczącëch brzóz ë dniów minionëch.
Wez grósc pòpiołu z nëch snów
Ë rozdrzëcë w latnicë nôdzeji.

Dôj różom deszcz rosë ò pòrénkù.
W Ji włosach giôzdë pòwplôtôj.
Zawrzeszczë lepama miłotë szôlony
Ë zbùdzë zarzekłé wspòminczi.

Rozedrzë pòwłokã pòdëszënë stegłi,
Rozsôj sztôłtów Twòjich snôżotã.
Zakwitnij wòdownicą pieszczeń ùrznistëch
Ë weź z piersów wzdichnieniô.

Bądz mie jak zymk brateczny
Zapôchã spłotłich remieniów.
Ë niech prisną pôcorë ùbëtkù,
Ë niech toną w Twòjich lepach żôle.

Chwôcë w kùskù zniesenia.
Zarzéczë mie w miodzëznã ti nicë,
Ë pòdlecë strzébrzną snieżënką
Ë pòj nazôd, ë dżiń w płomieniach.

Òmgléwôj ë bùdz sã steskniałô
Ë kòchôj, dërch kòchôj òd nowa.
Ë bądź sobą, bądź mòją
Bò taką prawie Ce kòchóm.

’88

Dãbògórskô Matka

W cëchòscë zamësleniém
Niepòjãti jiwer chòwô
Wastnô wiôldżi łasczi,
Mëmùlka cërplëwô.

Szëmarzą paple
Ze snicé chlecha rozbùdzoné.
Pôcérz òkblibią
Wietewczi zeloné.

Zatrzëmô sztócëk
Co skarń rozparmieniô gładkô
Ë rzeczë – „Kòchóm Ce,
Dãbògórskô Matkò”.
04.11.2002

Zymk

Przez szeroczé, smroczné bòrë
Szëmarząc wdzãczno strëgama,
Jidze mieniąc swiat we farwë
Pòkrzésnô, szëkòwnô Pani.

Dëcht le sniedżi trôwą skrëła
Bë malbrónczi rozsôc wszãdze,
A ju lesnëch ptôchów ùrma
Sle pòmióna pòsélëzna.

Wnet w ògrodze gòspòdôrza
Ùłożëła mùlchné lészczi.
Pò tim z lëstów sôd wëzblôkô
Ë ju w chëczi są pòrządczi.

W kùńcu słëgóm swòjim rzekła,
Chtërny cëszbã wôrtnã niosą,
Żebë zemia brzôd rodzvła
Jak pòrénôszk złotô rosa.

Cobë lëdze zajiscony,
Chtërnym żëcé dërch na sztëkã,
Mòglë kòchac sã bezgrańczno
Mnożąc dokôz tegò swiata.

19.10.03

Słôwk Krause

Mark — Sun, 08 Jul 2007 13:56:51 +0000

Słôwk Krause z Darżlëbia – pùcczi pòwiôt. Béł warkòwim żôłniérzã, terô spiéwô w chùrze, wësziwô, malëje, rësëje, robi graficzi, pisze wiérzte ë òpòwiôdaniô – widzec je, że chłop mô wszelejaczé taleńte, chtërnëch nie marnëje.